S
SALATALIK : Salataligi zaten birçok kadin cilt bakimi
için kullaniyor. Hassas ciltlerde meydana gelen kasintiyi, pullanmayi ve
gerginligi ortadan kaldiriyor. Cilde yogun bir sekilde nem vererek, günlük
nem ihtiyacini karsiliyor. Salataligin kendisi ya da suyu cildimizi bir
tonik kadar temizler, kabizligi önler, böbrek ve kalp hastaliklarinda
vücutta biriken suyun atilmasina yardimcidir. Kalp hastaliklari ve
enfeksiyonlara karsi etkili. Kükürt içeriyor ve bu madde vücudun
enfeksiyonlara karsi dayanikliligini artirdigi gibi
, kolesterolü de düsürüyor .
SARMISAK : Zambakgiller familyasindan;
bütün kisimlari keskin kokulu, 30- 100 cm yüksekliginde, otsu bir bitkidir.
Toprak altinda iri bir sogani vardir. Çiçekleri beyazimsi pembedir.
Yapraklari uzun, yassi, paralel damarli ve sivri uçlu olup, gövdeyi
sarmistir. Sogani özel kokulu uçucu bir yag, sekerler, A, B, C, P
vitaminleri içerir. Yaginda alliin denilen bir madde vardir.
Faydasi : Yüksek tansiyonu
düsürür. Istah açar. Solunum ve hazim sistemindeki mikroplari öldürür.
Grip, tifo ve difteri gibi salgin hastaliklar sirasinda faydalidir.
Hazmi kolaylastirir. Kabizligi giderir. Bagirsak solucanlarinin
düsürülmesine yardimci olur. Kani temizler. Kalp adalelerini
kuvvetlendirir. Böbreklerin normal çalismasini saglar. Karinda ve
bacaklarda toplanan suyun bosalmasinda yardimci olur. Romatizma ve
mafsal iltihaplarinda faydalidir. Damar sertligini önler. Atesi düsürür.
Arpacik ve basur memelerinde faydalidir. Zehirlenmelerde kullanilir.
Idrar tutuklugunu giderir. Zehirli hayvan sokmasinda da faydalidir.
Saçlarin uzamasina da yardimci olur.
SOGAN : Zambakgiller familyasindan;
yumrumsu ve yesil yapraklari kullanilan keskin kokulu, aci bir otsu
bitkidir. Bilesiminde uçucu ve sabit yag,sekerler,fermentler ve amino
asitler vardir.
Faydasi : Idrar söktürür. Vücutta biriken zararli
maddeleri ve suyu atar. Romatizma, mafsal iltihabi, idrar tutuklugu,
damar sertliginde faydalidir. Böbreklerdeki kum ve taslarin dökülmesine
yardimci olur. Zayiflamayi saglar. Böbrek agrisini dindirir. Zihin
yorgunlugunu dindirir. Bayginligi geçirir. Prostat bezinin
hastalanmasini önler. Iktidarsizlikta faydalidir. Cinsel gücü artirir.
Egzama ve diger cilt hastaliklarinda faydalidir. Öksürük söktürür,
bronslari temizler, astim nöbeti, akciger hastaliklari, grip ve soguk
alginliginda faydalidir. Kandaki seker seviyesini düsürür. Seker
hastalarinda faydalidir. Kolera ve veremde bagirsak solucanlarinin
düsürülmesine yardimci olur. Ihtiyarlamayi geciktirir. Kalbi
kuvvetlendirir. Koroner damarlari genisletir. Cerahatlerin bosalmasina
yardimci olur. Dolama ve arpacikta da faydalidir. Kirmizi sogan nikotini
çözüyor, insan bünyesinde, özellikle sigara içenlerde biriken nikotinin
çözülmesinde etkilidir. Kirmizi sogan kanda yükselmis olan lipit
miktarini düsürür. Safrayi incelterek, karacigerin rahat çalismasini
saglar.
SALGAM : Salgam Curiciferae
familyasindan Brassica cins ine ait bir bitkidir. Kökü ve yapraklari için
ekilir. Bilesiminde kalsiyum ve demir gibi madensel maddeler ile A,C ve B
grubu vitaminleri bulunur. Salgam suyu yapiminda maya olarak genellikle eksi
hamur kullanilir. Salgam suyu kirmizi renkli, bulanik, eksi lezzetli ve
fermantasyon ürünü bir içecektir.
Salgam Suyunun Faydalari:
Vitamin ve mineral miktarlari yüksek
olan bu hammaddelerden yapilan salgam suyunun insan sagligi için
süphesiz pek çok faydalari vardir.
– Istahi açar,
– Laktik asit içerir, sindirimi kolaylastirir.
– B grubu vitaminleri içerir, sinirleri yatistirir.
– Mide ve karacigere faydalidir,
– Kalsiyum, potasyum ve demir içerir, kemik ve disleri kuvvetlendirir.
– Afrodizyak özelligi vardir.
– 100 graminda 20 kalori olan salgam, A–B–C vitamini içerir. Kalp, damar
ve göz sagligi için faydalidir.
– Vücuttaki toksinleri atmak, kolesterolden uzaklasmak, stresten
kurtulmak için bolca yenip, suyu içilir.
– Idrar söktürücü, romatizma, nikris agrilarina, mafsal sisliklerine,
böbrek kumu ve tasinin düsmesine, apse, dolama, kan çibani, donma,
ergenlik sivilceleri, egzama, gögsü yumusatici, akciger ve bronslari
temizler, bogaz iltihabina, peklige, seker hastalarina verilir.
– Toksinleri atmaya yarayan, sütasidi, fosfor, kalsiyum, potasyum,
stresi önleyip sinirleri yatistir.
Seker ve vitamin yönünden çok zengin
olan salgam arsenik, kalsiyum ve madeni tuzlar içerir. Kansizlik için
ideal bir ilaç olup, yapraklari da kökü gibi kalsiyum demir, bakir ve
iyot içerir.
– Vücutta sisliklerin üstüne kondugu
gibi, el ve ayagi donanlara haslanip lapasi sürülür.
– Haslanan suyu ile saçlar yikandiginda
beyazlasmayi önler.
– Kökünün haslanip içilmesi sindirim
güçlügünü giderir. Nikris hastaligina iyi gelir.
– Akciger ve bronslari temizleyen
salgam, pekligi giderdigi gibi bazi cilt hastaliklarinda da merhem gibi
kullanilir.
– Yaslilarin ayak üsümelerini gidermek için; kalin, etlice soyulmus, 2
salgam kabugu, 1 çay bardagi isirgan otu ile 1 litre suda haslanip
haftada 2 gün ayaklar bu suyla yikanir.
Safran (zaferan) : Süsengiller
familyasından; yurdumuzda da yetiştirilen, 10-15 cm
boyunda, çok yıllık otsu bir bitkidir. Etli, yuvarlak,
kaidesi yassı, 4 cm kadar çapında, üstü esmer renkli ve
zarımsı pullarla kaplı, alt tarafında da kök parçaları
bulunan bir soğanı vardır. Yaprakları uzun ve koyu
yeşildir. Çiçekleri mor renklidir. Sonbahar mevsiminde
yapraklardan önce açar. Meyvesi kapsül şeklindedir ve
sonbahar aylarında meydana gelir. İçeriğinde; şekerler,
organik asitler, krosin ve uçucu yağ vardır.
Tepeciklerinden elde edilen toz; renk, tat ve koku
verici olarak kullanılır.
Faydası : Vücuda kuvvet verir. Sinirleri
uyarır. Aybaşı gecikmelerinde faydalıdır. Rahim
hareketlerini arttırır. İştah açar. Sinir zayıflığını
giderir. Öksürük, bronşit ve astımda faydalıdır. Fazla
miktarda kullanılmamalıdır. Hamilelerin de kesinlikle
kullanmaması gerekir.
Sakızağacı (mastaki) :
Antepfıstığıgiller familyasından; Akdeniz kıyılarında
yetişen, 4 m kadar boyunda, sık dallı, çalı görünümünde,
kış aylarında yaprak dökmeyen bir ağaçtır. Çiçekleri
küçük ve kırmızı renklidir. Meyvesi ufak, yuvarlak ve
sivri uçludur. Başlangıçta kırmızı renkli iken sonradan
siyaha dönüşür. Dal ve gövdesinden sakız elde edilir.
Faydası : Midenin düzenli çalışmasını sağlar.
Tükürük salgılanmasını artırır. Çene kaslarını
güçlendirir. Diş etlerini temizler.
Salep (sahlep) : Salepgiller
familyasından; tel köklü otsu bir bitkidir. Kökünde 2
tane yumru vardır. Gövdesi, dik ve silindirimsidir.
Çiçekleri salkım veya başak şeklindedir. Kullanılan yeri
köklerindeki yumrularıdır. Yurdumuzda bir çok çeşidi
vadır. Salep yumruları müsilaj, glikoz ve uçucu bir yağ
taşır.
Faydası : Göğsü yumuşatır. Öksürük ve
bronşitte faydalıdır. Kabızlığı giderir. Basur
memelerinde faydalıdır. Zihni çalışma gücünü arttırır.
Kalbi kuvvetlendirir. Aybaşı kanamalarının düzenli
olmasını sağlar. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine
yardımcı olur. Vücudun ısınmasını sağlar. Cinsel gücü
artırır.
Sandalağacı (kalanga) : Sandalgiller
familyasından; küçük boylu bir ağaçtır. Hindistan ve
Malakka'nın dağlık bölgelerinde yetişir. Yaprak dökmez.
Yaprakları karşılıklıdır. Çiçekleri sarımtırak
kırmızıdır. Meyveleri kiraz büyüklüğünde olup, siyah
renklidir. Odunu sarımtırak renktedir ve kokuludur. Bu
odundan uçucu bir yağ olan santal esansı çıkarılır.
Hekimlikte kullanılır.
Faydası : İdraryollarındaki mikropları
giderir.
Saparna (smilax) : Zambakgiller
familyasından; tırmanıcı ve dikenli gövdeli, yeşilimsi
çiçekli, çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları kalp
şeklindedir. Çiçekleri şemsiye durumundadır. Kökünde
tanen ve saponin bulunur. Birçok türü vardır. Yurdumuzda
nemçe saparnası, Anadolu saparnası bulunur.
Faydası : Terletir. Kanı temizler. Cilt
hastalıklarında faydalıdır. Frengide kullanılır.
Sarı Ballıbaba (Lamium Galeobdolon) :
Sarı Ballıbaba, nemli ormanlarda ve çukurlarda,
çalılıkların arasında, çitlerin ve duvarların dibinde,
moloz yığınlarında, gölgeli ve nemli bölgelerde ve
ısırgan otunun bulunduğu yerlerde yetişir. Nisan ve
Mayıs'ta çiçeklenir. Çok yıllık köksapı, dikine 50 cm
uzunluğunda filizler çıkarır. Karşılıklı olan
yaprakları, ısırganotunun yapraklarına benzer.
Yaprakların hemen altındaki küme halindeki çiçekler,
açık ağızları andırırlar.
Faydası : Dölyatağı ve adet görme
düzensizliklerinde günde 2 bardak sarı ballıbaba çayı
içilmelidir. Ayrıca, kan temizleyici etkisi vardır.
Sinirsel uykusuzluklarda ve tüm kadın hastalıklarında
başarıyla kullanılabilir. Sürekli kadın hastalığı
çekenler ve genç kızlar, bu çayı özellikle
değerlendirmelidirler. Sarı ballıbabanın hem yaprakları
hem de çiçekleri bu gibi hastalıklarda kullanılır.
Özellikle işeme zorluklarında, işemedeki yanmalarda,
ağır böbrek hastalıklarında ve kalp ödemlerinde çok
başarılıdır. Sarı ballıbabanın yaprakları, sindirim
düzensizliklerinde, sıraca ve temriyelerde kullanılır.
Bu gibi durumlarda, öğleden önce 1 bardak çay
içilmelidir. Çıbanlarda ve varislerde bu çayla kompres
yapılmalıdır. Sarı ballıbaba, yaşlı kişilerde görülen
mesane felcine karşı özellikle önerilir. Ayrıca, mesane
üşütmesine ve böbrek iltihabına karşı da kullanılabilir.
Bitkinin kaynama suyu ile hazırlanan oturma banyosu da
çok rahatlatıcıdır. İyileştirilemeyen böbrek
büzülmelerinde ve yapay böbreğe bağlanmaya mecbur olan
hastalara, sarı ballıbaba, altınbaşak ve yoğurtotu
(yapışkanotu) eşit karışım çayı çok büyük yararlar
sağlar.
Sarıot (düğünçiçeği) : Centiyangiller
familyasından; gök yeşili renginde bir bitkidir. Nemli
kumsallarda yetişir. Sapı ince, yaprakları dipten çifter
çifter bitişiktir. Çiçekleri sarıdır. Karadeniz
bölgesinde bulunur.
Faydası : Ateşi düşürür. Asabi ağrıları
dindirir. Romatizmada faydalıdır.
Sarısabır (azvay) : Zambakgiller
familyasından 180 kadar türü bulunan ve tropikal
bölgelerde yetişen bir bitkidir. Bazan sapsız küçük
bitkiler, bazan da dallı budaklı ağaçlar halinde
bulunur. Yaprakları kalın ve etli olup, rozet
şeklindedir. Çiçekleri yeşilimsi, sarı veya donuk
kırmızıdır. Çoğu zaman üç renklidir. Yaprakları
kesildiği zaman acı bir su çıkar. Pankima denilen bu su;
hekimlikte kullanılır. Yurdumuzda da bulunur.
Faydası : Kabızlığı giderir. Mide
hastalıklarında faydalıdır. Vücudu kuvvetlendirir.
Yanıkların sebep olduğu sancıları keser. Sirke ile
karıştırılıp, saç diplerine sürülürse, dökülmelerini
önler. Tavsiye edilen miktardan fazla kullanılmamalıdır.
Mesane ve rahim hastalıklarından şikayet edenlerin de
kesinlikle kullanmaması gerekir.
Sarmaşık (hedera) : Sarmaşıkgiller
familyasından; tırmanıcı yeşil odunsu bir bitkidir.
Meyvesi etli, yuvarlak ve üzümsüdür. Yurdumuzda; adi
sarmaşık ve kafkas sarmaşığı olmka üzere 2 çeşidi
vardır. Yaprak ve meyvelerinde heederin denilen zehirli
bir madde vardır.
Faydası : Haricen yaraların tedavisinde
kullanılır.
Sarmısak (tüm) : Zambakgiller
familyasından; bütün kısımları keskin kokulu, 30-100 cm
yüksekliğinde, otsu bir bitkidir. Toprak altında iri bir
soğanı vardır. Çiçekleri beyazımsı pembedir. Yaprakları
uzun, yassı, paralel damarlı ve sivri uçlu olup, gövdeyi
sarmıştır. Soğanı özel kokulu uçucu bir yağ, şekerler,
A, B, C, P vitaminleri içerir. Yağında alliin denilen
bir madde vardır.
Faydası : Yüksek tansiyonu düşürür. İştah
açar. Solunum ve hazım sistemindeki mikropları öldürür.
Grip, tifo ve difteri gibi salgın hastalıklar sırasında
faydalıdır. Hazmı kolaylaştırır. Kabızlığı giderir.
Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur.
Kanı temizler. Kalp adalelerini kuvvetlendirir.
Böbreklerin normal çalışmasını sağlar. Karında ve
bacaklarda toplanan suyun boşalmasında yardımcı olur.
Romatizma ve mafsal iltihaplarında faydalıdır. Damar
sertliğini önler. Ateşi düşürür. Arpacık ve basur
memelerinde faydalıdır. Zehirlenmelerde kullanılır.
İdrar tutukluğunu giderir. Zehirli hayvan sokmasında da
faydalıdır. Saçların uzamasına da yardımcı olur.
Sarımsak otu (alliarie) : Turpgiller
familyasından; dik saplı, küçük beyaz çiçekli bir
bitkidir. Oluşturulduğu zaman sarımsak kokusu verir.
Hemen hemen her yerde bulunur.
Faydası : Temriye uyuz ve yaraların
tedavisinde kullanılır.
Sassafras (bois de sassafras) :
Defnegiller familyasından bir ağaçtır. Biri Amerika'da
diğeri de Çin'de olmak üzere iki türü vardır.
Köklerinden, lavantacılıkta kullanılan sagrol esansı
elde edilir. Kurutularak toz haline getirilen yaprakları
baharat olarak kullanılır.
Faydası : Sassafrasın kökleri terletici olarak
kullanılır.
Semizotu (semizebe) : Semizotugiller
familyasından; bir yıllık otsu bir bitkidir. Gövdesi
toprak üzerine yatık, yaprakları sapsız ve etlidir.
Yenilen kısmı, küçük, yuvarlak yeşil yaprakları ve körpe
saplarıdır. C vitamini ve Demir bakımında zengindir.
İçeriğinde kuzukulağı asidi bulunduğundan tadı biraz
mayhoştur.
Faydası : Mide ve bağırsak kanamalarında ve
kanlı idrarda faydalıdır. Kanı temizler. Vücuda serinlik
verir. Şeker hastalarının susuzluğunu giderir. İdrar
söktürür. Kabızlığı giderir. Zayıflamaya faydalıdır.
Dalak hastalıklarında şikayetleri geçirir. Uykusuzluk,
sinirlilik ve zihin yorgunluğunda faydalıdır. Lapası,
yanık ve apsede rahatlık verir.
Servi (selvi) : Servigiller
familyasından; genellikle kış aylarında yaprak dökmeyen
bir ağaçtır. Birçok çeşidi vardır. Adi servi 20-30 m
kadar boy alabilen, sütun şeklinde bir servi türüdür.
Kabukları ince ve düzgün, uzun çatlaklıdır. Yaprakları
koyu yeşil renklidir. Sürüngenlerinin ucunda, 3 cm kadar
çapında, esmer renkli kozalağı vardır. Dal ve
yapraklarından elde edilen uçucu yağın içeriğinde, tanen
ve servi kafurusu vardır. Hekimlikte kozalalar
kullanılır.
Faydası : İshali keser. Kanamaları durdurur.
Şeker hastalığında da faydalıdır. Saçları
kuvvetlendirmekte ve diş ağrılarını dindirmekte de
kullanılır.
Sığırkuyruğu (verbascum) : Sıracagiller
familyasından; yüksek boylu, bir veya iki yıllık otsu
bir bitkidir. Yurdumuzda 200 kadar türü vardır. Sık
tüylüdür. Yaprakları tabanında toplanmıştır. Çiçekleri
çok çabuk dökülür. Sarı veya kırmızımsı renktedirler.
Büyüksığırkuyruğu denilen türünün içeriğinde; şeker,
sabit ve uçucu yağ, müsilaj, reçine, saponin ve renkli
maddeler vardır.
Faydası : Göğsü yumuşatır. Balgam söktürür.
Bronşitte faydalıdır.
Sıracaotu (scrophuiaria) : Sıracagiller
familyasından; pis kokulu, çok yıllık otsu bir bitkidir.
Boğumlu sıracaotu ve köpeksıracaotu en yaygın olan
türlerdir.
Faydası : Lapası sıraca tedavisinde
kullanılır.
Sinameki (cassia) : Baklagiller
familyasından; bütün sıcak bölgelerde yetişen, sarı
çiçekli otsu veya ağaçsı bir bitkidir. 400'den fazla
türü vardır. Çiçekleri, yapraklarının dibinden çıkar.
Uzun salkım şeklindedirler. Meyvesi, baklaya benzer.
Basık silindirimsi, odunsu ve sert kabukludur.
Faydası : Kuvvetli müshildir. Kolit ve spastik
kabızlıkta kullanılmaz. Bulantı ve kusma yapabilir.
Sütlü kahveyle içilmesi daha kolaydır.
Sinirliyaprakotu (sinirotu) :
Sinirotugiller familyasından; bir veya çok yıllık otsu
bir bitkidir. Birçok yabani türü vardır.
Faydası : İdrar söktürür. Yaraları
iyileştirir. Cerahatı boşaltır. Nasırların sökülmesinde
kullanılır.
Soğan (basaliye) : Zambakgiller
familyasından; yumrumsu ve yeşil yaprakları kullanılan
keskin kokulu, acı bir otsu bitkidir. Bileşiminde uçucu
ve sabit yağ, şekerler, fermentler ve amino asitler
vardır.
Faydası : İdrar söktürür. Vücutta biriken
zararlı maddeleri ve suyu atar. Romatizma, mafsal
iltihabı, idrar tutukluğu, damar sertliğinde faydalıdır.
Böbreklerdeki kum ve taşların dökülmesine yardımcı olur.
Zayıflamayı sağlar. Böbrek ağrısını dindirir. Zihin
yorgunluğunu dindirir. Baygınlığı geçirir. Prostat
bezinin hastalanmasını önler. İktidarsızlıkta
faydalıdır. Cinsel gücü artırır. Egzama ve diğer cilt
hastalıklarında faydalıdır. Öksürük söktürür, bronşları
temizler. Astım nöbeti, akciğer hastalıkları, grip ve
soğuk algınlığında faydalıdır. Kandaki şeker seviyesini
düşürür. Şeker hastalarında faydalıdır. Kolera ve
veremde bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı
olur. İhtiyarlamayı geciktirir. İştah açar. Kalbi
kuvvetlendirir. Koroner damarları genişletir.
Cerahatlerin boşalmasına yardımcı olur. Dolama ve
arpacıkta da faydalıdır.
Solucanotu (tanacetum vulgare) :
Bileşikgiller familyasından; Karadeniz ve Doğu Anadolu
Bölgesinde doğal olarak yetişen bir bitkidir. Taze
bitkinin çiçekleri kullanılır.
Faydası : Bağırsak solucanlarını düşürür.
Soyafasulyesi (soja hispida) :
Baklagiller familyasından; 1 - 1,5 m boyunda, bir yıllık
otsu bir tarım bitkisidir. Çiçekleri menekşe sarısı
rengindedir. Tohumu küre şeklinde, üzeri pürtüksüzdür.
Bir yanında siyah leke vardır. Besleme gücü yüksek bir
gıdadır.
Faydası : Vücudun geliişmesini sağlar. Şeker
hastaları için faydalıdır. Sinirlerin ve adalelerin
güçlenmesini sağlar. Zihin yorgunluğunda faydalıdır.
Nekahat devresinin kısalmasını sağlar. Guatr olanlar
kullanmamalıdır.
Söğüt (bid) : Söğütgiller
familyasından; genellikle su kenarlarında yetişen boylu
veya bodur bir ağaçtır. Kışın yaprak döker. Yaprak
dökmeyenleri enderdir. Meyveleri kapsül şeklindedir.
Yurdumuzda 35 kadar türü vardır.
Dal kabuklarının içeriğinde salisin glikozidi ve tanen
vardır. Ev ilaçlarında kullanılır.
Faydası : Ateşi düşürür. İshali keser.
Kanamayı dindirir. Mikropları öldürür. İştah açar.
Vücuda kuvvet verir. Romatizma ağrılarını dindirir.
Mesane taşlarının düşürülmesine yardımcı olur.
Uykusuzluğu giderir. Sinirleri yatıştırır. Aybaşı
kanamalarını düzenler.
Sumak (somak) : Antepfıstığıgiller
familyasından; kışın yaprak döken veya her mevsimde
yeşil kalan bir ağaçcıktır. Meyvesi mercimeğe benzer.
150 kadar türü vardır. Birçoğu zehirlidir. Yurdumuzda
derici sumağı ve boyacı sumağı doğal olarak yetişir.
Kokulu sumağın tentür halindeki şekli idrar tutamama
hastalığında faydalıdır.
Faydası : Hazmı kolaylaştırır. Hazımsızlığı ve
iştahsızlığı giderir. İshali keser. Kandaki şeker
miktarını düşürür. Fazlası kabızlık yapar. Tansiyonu
yüksek olanlar kullanmamalıdırlar.
Susam (sesanum indicum) : Susamgiller
familyasından; sıcak bölgelerde yetişen, bir yıllık, yağ
veren otsu bir bitkidir. Çiçekleri beyaz veya kırmızı,
sarıyla karışık alacalı beyazdır. Meyvesi kapsül
şeklindedir. Tohumları esmer veya sarı renklidir.
Tohumlarından susamyağı çıkarılır. Tahin helvası
yapımında da kullanılır. Ev ilaçlarında; yaprakları ve
yağı kullanılır.
Faydası : Yağı, safra taşlarının
düşürülmesinde faydalıdır. Karaciğer hastalıklarında
kullanılır. Kabızlığı giderir. Cinsel gücü artırır.
Karın ağrısını giderir. Nefes darlığı ve bronşitte
faydalıdır.
Suteresi (sezab) : Turpgiller
familyasından; akarsu kenarlarında yetişen çok yıllık
otsu bir bitkidir. Gövdesi yeşil renkli, köşeli, parlak
ve yatıktır. Boyu 30-40 cm kadardır. Kökü çoktur.
Çiçekleri beyazdır. İçeriğinde; kükürtlü bir glikozit,
sabit yağ, A, C, D vitaminleri ve mirozin vardır. Ev
ilaçlarında usaresi kullanılır. Salata olarak da yenir.
Faydası : Sinirleri yatıştırır. İdrar
söktürür. Vücudu kuvvetlendirir. İştah açar. Skorbüt
tedavisinde faydalıdır. Cinsel gücü artırır.
Suyosunu (alga) : Tatlı bitkiler
şubesinden; genellikle suda yaşayan klorofilli bitkidir.
Yeşil, esmer, kırmızı ve mavi su yosunları diye
sınıflara ayrılır ve değişik alanlarda kullanılırlar.
Soda, potas ve iyot elde edilir. Tarım, sanayi ve tıpta
kullanılır. Bazı memleketlerde de besin olarak yenir.
Faydası : Fistüllü yaraları genişletmek için
cerrahide kullanılır. Dıştan tatbik edildiğinde
zayıflatıcı özelliği de vardır.
Süsen (iris) : Süsengiller
familyasından; Nisan - Haziran ayları arasında türlü
renklerde ve güzel kokulu çiçekler açan, 30-80 cm
boyunda, çok yıllık soğanlı otsu bir bitkidir. Çiçekleri
dalların ucunda başak şeklindedir. Dış kısımları
soyulup, kurutulduktan sonra menekşe kökü diye
kullanılır. İçeriğinde uçucu yağ, sabit yağ, müsilaj,
nişasta, tanen, şeker, iridin ve reçineli maddeler
vardır. Yurdumuzda 20 kadar türü vardır.
Faydası : Az miktarda kullanıldığı takdirde
astım ve bronşitte faydalıdır. Göğsü yumuşatır. Balgam
söktürür. Yüksek dozda kullanıldığı takdirde
kusturucudur. Mide ve bağırsak gazlarını giderir.
Vücutta biriken suyu boşaltır. Kadınlarda görülen beyaz
akıntıyı keser. Haricen kullanıldığı takdirde yaraları
iyileştirir.
Sütleğen (euphorbia) : Sütleğengiller
familyasından; süt gibi beyaz ve zehirli bir özsuyu
taşıyan, bir veya çok yıllık, otsu veya odunsu bir
bitkidir. Yurdumuzda 60 kadar çeşidi vardır. Önerilen
miktardan fazla kullanılmamalıdır.
Faydası : Kuvvetli müshildir. Kabızlığı
giderir. Sıtma ve sarılıkta da kulanılır.
Sütotu (polygala) : Sütotugiller
familyasından; bir veya çok yıllık, odusu veya otsu bir
bitkidir. Çiçekleri kırmızı, beyaz veya mavidir.
Yurdumuzda polygala supina ve polygala anatolica denilen
türleri vardır. Kökü kullanılır. Kokusu bulantı
vericidir.
Faydası : Bronşitte faydalıdır. Balgam söktürür.
Göğsü yumuşatır. İdrarı çoğaltır. Anne sütünü çoğaltır.
Yüksek dozda kullanılacak olursa kusturur.
