B
BAL :
Bal, kansizlar için kan
deposudur. Bal ilik bir beze sürülüp, bogaza sarilirsa bogaz ve girtlak
agrilari kesilir. Sinirleri bozulanlari ve uykusuzlari sakinlestirir. Süt
ile bol sulandirilip içilirse seritleri öldürür. Bir miktar sirke ile
karistirilip agiz çalkalanirsa, agizda koku kalmaz.
BAKLA :
Idrar yollarini temizler.
Böbrek agrilarini dindirir. Böbrek iltihaplarini giderir. Böbrek kum ve
taslarinin düsürülmesine yardimci olur.
BIBERIYE :
Eski zamanlarda gençligi
geri getiren bitki olarak adlandirilan biberiye, sivilcelere iyi geliyor.
Cildin esnekligini ve sikligini artiriyor. Bir litre suya, biberiye ve kekik
yagindan iki kasik ekleyin. Bu karisimi cildinizi temizlemek ve yumusatmak
için kullanin.
BÖGÜRTLEN
(
tilkiüzümü
)
:
Gülgillerden bahçe
çitlerinde, ol kenarlarinda kendiliginden yetisen, dikenli bir çalidir.
Yemisi ahududuya benzer, fakat ondan küçüktür. Önceleri kirmizi iken
sonralari kararir. Yapraklari; çiçekleri açmadan toplanip, kurutulur.
Faydasi :
Idrar söktürür,
ayaklardaki sislikleri indirir. Yüksek tansiyonu düsürür. Gözlerdeki
zafiyeti giderir. Mesane taslarinin düsmesine yardimci olur. Agiz, dil,
dis eti ve bademcik iltihaplarini giderir.Kadinlarda görülen beyaz
akintiyi keser. Haricen kullanildigi takdirde agrilari dindirir,
yaniklari iyilestirir. Kökü kaynatilip, suyu içilecek olursa kandaki
seker miktarini düsürür.
Badem (prunus amygdalus) : Gülgillerden bir çeşit
ağacın yemişidir. Meyvesi ancak çağla halindeyken yenir.
Olgunlaştıktan sonra, sert kabukla kaplı olan içi yenir. Hekimlikte
kullanılan kısmı da burasıdır. Başlıca 2 çeşidi vardır.
- Acıbadem
- Tatlıbadem
Faydası : Badem, bedeni ve zihni yorgunluğu giderir.
Hamilelerin zayıf düşmemesini sağlar. Sütle içilirse mideyi
kuvvetlendirir. Kabızlığı giderir. Nekahat devresini kısaltır.
Böbrek mesane ve tenasül yollarındaki iltihapları giderir. Baş
ağrısı, karaciğer ve böbrek ağrılarını hafifletir. Bronşit, boğaz
ağrısı, anjin, boğaz yanması ve akciğer hastalıklarında faydalıdır.
Bademyağı kabızlığı giderir. Egzama ve kaşıntıların verdiği
rahatsızlıkları azaltır. Böbrek ve mesane taşlarının düşürülmesine
yardım eder. Kulak ağrılarını dindirir. Yumurtayla karıştırılıp da,
basur memelerine sürülecek olursa, ağrı ve yanmaları giderir.
Bakla (ful) : Baklagillerden hazmı kolay ve
besleyici bir bitkidir. Ev ilaçlarında çiçekleri kullanılır. Bir
çeşidi olan acıbakla ise, acı ve otsu bir bitkidir.
Faydası : İdrar yollarını temizler. Böbrek ağrılarını
dindirir. Böbrek iltihaplarını giderir. Böbrek kum ve taşlarının
düşürülmesine yardımcı olur. Lumbago, romatizma, siyatik ve dolama
şikayetlerini giderir.
Baldıran (ağuotu) : Maydanozgillerden nemli
yerlerde yetişen 1-2 metre boyunda zehirli bir bitkidir. Gövdesi
kalındır. Saplarının alt kısmı erguvani renktedir. Yeprakları büyük,
çiçekleri yayvan ve küçüktür. Terkibinde coniine vardır. Büyük
baldıran ve küçük baldıran olmak üzere 2 çeşidi vardır. Ev
ilaçlarında kullanılmaz.
Faydası : Hekimlikte ağrı giderici ve spazm giderici
olarak, siyatik, tetanoz, epilepsi, trilemnius nevraljisi ve kore
hastalığının tedavisinde kullanılır.
Baldırıkara (fujer) : Eğreltiotugillerden; nemli
yerlerde yetişen otsu bir bitkidir. Yaprakları at yelesini andırır.
Yurdumuzun hemen hemen her yerinde yetişir.
Faydası : Grip ve soğukalgınlığında hastayı rahatlatır.
Balgam söktürür. Mide ağrılarını keser. Böbrek kumlarının
dökülmesini sağlar. Derideki şişlikleri indirir. Saç dökülmesini
önler. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Diğer ilaçlara
da tat verici olarak kullanılır.
Balıkotu (hablülhilal) : Cava'da ve Malabar'da
yetişen ve zehirli meyvesiyle balıkları sersemleterek yakalamaya
yarayan zehirli bir bitkidir. 50 santim boyundadır. Dalları yeşil ve
tüylüdür. İlaç olarak yaprak ve çiçekleri kullanır.
Faydası : Terletir, idrar söktürür. Vücudu rahatlatır. Had
bronşit ve nezlede, bütün bulaşıcı hastalıklarda kullanılır.
Ballıbaba (laminum) : Ballıbabagiller familyasından
bir çeşit bitkidir. Benekli ballıbaba ve arıların çok sevdiği ak
ballıbaba gibi türleri vardır.
Faydası : Kabakulak, mayasıl ve kanlı basurda faydalıdır.
Bamya
(hibiscus esculentus) : Ebegümecigiller
familyasından; yaprakları asma yaprağına benzeyen, meyvesi beş
bölmeli, tohumları yuvarlak ve yeşilimtrak gri renkte, sebze olarak
yenen bir bitkidir. Amasya, Balıkesir bamyası gibi çeşitleri vardır.
Faydası : Kabızlığı giderir. Mide ve bağırsakların düzenli
çalışmasını sağlar.
Banotu (konca) : Patlıcangiller familyasından; yol
kenarlarında, gölgelik yerlerde yetişen, 80 santimetre kadar boyunda
uyuşturucu ve zehirli bir bitkidir. Açık yeşil renktedir. Her
tarafında beyaz, uzun tüyler vardır. Çiçekleri sarımtırak,
kırmızımsı mor renktedir. Meyvesinin içinde yüzlerce tohumu vardır.
Ev ilaçlarında kullanılması tavsiye edilmez.
Faydası : Teskin edicidir. Titreme ve çarpıntıyı giderir.
Uykuyu kaçırır. Keyif verir. Beyin hastalıkları, kore hastalığı ve
nikriste faydalıdır.
Basurotu (küçükkırlangıçotu) : Düğünçiçeğigiller
familyasından; ilkbaharda çalılıklar arasında yetişen küçük bir
bitkidir. Yaprakları üç parçalıdır. Yeşilimtıraktır. Yumruları
yapraklarının arasındadır. Kökü küçüktür. Çiçekleri altın sarısı
rengindedir. Sabahları açar, akşamları kapanırlar. Ev ilaçlarında
kökleri kullanılır.
Faydası : Basur memelerinden doğan şikayetleri giderirler.
Behmen (kavzakökü) : Turp'a benzer, otsu bir
bitkidir. 20 Ocak ile 20 Şubat arasında çiçek açar. Çiçeğinin
rengine göre kızılbehmen ve akbehmen adında iki türü vardır.
Faydası : Basur memelerinden doğan şikayetleri giderir.
Bergamot (citrus bergamia) : Sedefotugiller
familyasından bir çeşit narenciye türüdür. Meyvesinin kabuklarından
güzel kokulu bir esans yapılır. Dalları seyrek ve kısa dikenlidir.
Meyvesi armut şeklinde, sarımtırak yeşil veya altın sarısı
rengindedir. 8-10 dilimi vardır. Bergamot meyvasından çıkarılan
esans yeşilimtırak veya sarımtırak yeşil renktedir. Acı fakat hoş
kokuludur.
Faydası : Koku vermesi için bazı ilaçlara ve çaya
karıştırılır. Reçeli de yapılır.
Besbase (macis) : Hindistancevizi çekirdeğini örten
özlü zardır. İçeriğinde esans ve yağ vardır.
Faydası : Teskin edici iştah açıcı ve vücudu
kuvvetlendiricidir. Tavsiye edilen milktarı aşmamalıdır Aksi halde
zehirlenme belirtileri görülebilir.
Beşparmakotu (kazotu) : Gülgillerden; yol kenarında
ve çayırlarda yetişen 40-70 santimetre boyunda yabani bir bitkidir.
Yaprakları beşparmak şeklindedir. Rozete benzer. Gümüşi renktedir.
Uzun saplı çiçekleri, yaprakların arasından çıkar. Altın sarısı
rengindedir. Yaprak ve kökleri Temmuz, Ağustos aylarında toplanıp
kurutulur.
Faydası : İshali keser. Mide rahatsızlıklarını giderir.
Vücuda kuvvet verir. Bademcik ve boğaz ağrılarını giderir. Diş
ağrılarını dindirir. Diş etlerini kuvvetlendirir. Yüz lekelerini
giderir ve cildi yumuşatır.
Bezelye (pisum) : Baklagillerden tırmanıcı bir
bitki ve onun tohumudur.
Faydası : Kabızlığı giderir. Kan yapar. Kan kanserine
karşı korur.
Biber (filfil) : Patlıcangillerden; taze iken yeşil
ve çoğu acı olan meyvesi; sebze ve baharat olarak kullanılır. Bol
miktarda C vitamini vardır. Acı ve tatlı, yeşil ve kırmızı çeşitleri
vardır.
Faydası : Kırmızı biber ile hazırlanan ilaç, nevralji,
lumbago ve romatizmada faydalıdır. Ayrıca biber, mideyi
kuvvetlendirir. İştahı açar ve hazmı kolaylaştırır. Kanamaları
önler. Cinsel arzuları kamçılar.
Biberiye (kuşdili) : Ballıbabagillerden; Akdeniz
çevresinde çok yetişen; küçük, kalınca, ensiz ve kokulu yaprakları
ile çiçeklerinden faydalanılan bir bitkidir. Yaprakları iğneye
benzer. Boyu 2 metre kadardır. Çiçekleri mavi veya eflatundur.
Çiçeklerinden renksiz veya soluk sarı renkte olan biberiye esansı
çıkarılır. İçeriğinde kafuru, sineol, kamfen, pinen, borneol ve
bornilasetat vardır.
Faydası : Hazımsızlığı giderir. Çarpıntıyı keser. Yarımbaş
ağrılarını giderir. Baş dönmesini keser. Astım, bronşit ve
kansızlıkta faydalıdır. Yağlı saçların yağını alır. Burkulmalarda ve
deri yaralarında da haricen kullanılır. İdrar ve adet söktürür.
Safra ifrazatını arttırır.
Binbirdelikotu (hypericum calycinum) : Çalılık ve
fundalıklar arasında yetişen uzun ömürlü bir otsu bitkidir. 30-80
santimetre boyundadır. Gövdesi dört köşelidir. Yaprakları sapsızdır.
Çiçekleri parlak sarı renktedir. Mayıs ve eylül aylarında çiçek
açar.
Faydası : İdrar ve balgam söktürür. İştah açar. Sinirleri
yatıştırır.
Bitotu (mezevek) : Düğünçiçeğigiller familyasından;
bir çok çeşidi bulunan ve kuzey yarımkürede yetişen bir bitkidir.
Tohumlarında Delphinine vardır. Zehirlidir.
Faydası : Bit, pire gibi zararlı asalak ufak böcekleri
öldürmekte kullanılır.
Boruçiçeği (çançiçeği) : Çançiçekgillerden;
çiçekleri boru biçiminde olan bir bitkidir. Çiçekleri turuncu
renktedir.
Faydası : Nefes darlığı, bronşit ve astımın sebep olduğu
rahatsızlıkları giderir.
Böğürtlen (tilkiüzümü) : Gülgillerden bahçe
çitlerinde, yol kenarlarında kendiliğinden yetişen, dikenli bir
çalıdır. Yemişi ahududuya benzer, fakat ondan küçüktür. Önceleri
kırmızı iken sonraları kararır. Yaprakları; çiçekleri açmadan
toplanıp, kurutulur. Birçok türü vardır.
Faydası : İdrar söktürür. Ayaklardaki şişlikleri indirir.
Yüksek tansiyonu düşürür. Gözlerdeki zafiyeti giderir. Mesane
taşlarının düşmesine yardımcı olur. Ağız, dil, diş eti ve bademcik
iltihaplarını giderir. Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.
Haricen kullanıldığı takdirde ağrıları dindirir, yanıkları
iyileştirir. Kökü kaynatılıp, suyu içilecek olursa kandaki şeker
miktarını düşürür.
Börülce (karnıkara) : Göbeği koyu renkli bir çeşit
ufak fasulyedir. İçeriğinde protein, azot, nişasta ve C vitamini
vardır.
Faydası : İdrar tutukluğunu ve anüs kaşıntısını giderir.
Yanık tedavisinde kullanılır.
Buğday
(triticium vulgare) :
Birçenekligillerdendir. Sapları kamışsıdır ve içleri boştur.
Çiçekleri başak şeklindedir. Yemişlerine buğday denir. İçeriğinde B
vitamini ve karbonhidratlar vardır. Bunlar, tanelerin kepeğindedir.
Bu nedenle buğday unu ne kadar çok kepekli, yani esmer olursa, o
derece faydalı olur.
Faydası : Kepekli buğday unundan yapılan ekmek, kurabiye
ve benzerleri bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar. Kabız olmayı
önler. Çimlendirilmiş buğday tanesi zihin yorgunluğu ve sinir
bozukluklarını giderir. Damar sertliği, mide ve cilt hastalıkları
olanlar, taze ekmek ve sıcak börek gibi şeyler yememelidirler.
Burçak (lathyrus) : Baklagillerden; taneleri hayvan
yemi olarak kullanılan bir bitkidir. Taneleri mercimeğe benzer.
Faydası : Lapası; ezik, çürük tedavisinde; taneleri ise,
isilik ve mayasılda kullanılır.
